Verslag Café Brein Veldhoven 1 april 2026
THEMA: Rouw en (levend) verlies bij NAH
De gastspreker van deze avond is Esther Hartman, psychodynamisch therapeut, die veel met rouw werkt in haar praktijk.
De avond wordt geopend door Dick Sijtsma en Karin van Ham, ervaringsdeskundigen NAH.
Esther Hartman heeft zelf 13 jaar geleden zelf NAH gekregen. Er is niks aan te zien. En dat is lastig. En als er wel iets te zien is, zou het ook heel lastig zijn.
Je leven wordt van het ene op het andere moment anders. Daarna ben je alleen maar bezig met herstellen.
Er zijn verschillende belangrijke mensen die verschillende manieren hebben bedacht. Maar ik hou van simpel. NAH kan al zo ingewikkeld voelen.
DE LEMNISCAAT: rouwen, bouwen, stromen.
Voorbeelden van rouwen; stilstaan bij je verlies, naar muziek luisteren, met iemand bellen, vertellen wat je voelt, schrijven.
Voorbeelden van bouwen; doen waar je blij van wordt, doen wat zo belangrijk voor je is.
Wat belangrijk is, dat er rust is. Met NAH moet je eerst rusten en dan pas iets doen. Andersom leven.
HET GEMETSELDE MUURTJE
Er moet een fundament van rust zijn, bijv. liggen, slapen, lezen, schrijven, gapen. Dit fundament moet je goed ‘uit laten harden’. Vanuit dit fundament kun je pas dingen doen. Elke dag is weer een uitdaging, welke afspraken kunnen op een dag.
Soms heb je te veel afspraken op een dag, dan word je boos op jezelf. Niet doen, je leert er van.
DE OMGEVING
Hoe doe je dat? Verkeerde mensen kosten je energie. Ga er niet mee door. Dat is heel pijnlijk, maar wel nodig. Gun jezelf een fijn leven.
Op een gegeven moment heb ik besloten om het niet uit te leggen. Het kost veel energie, die je voor jezelf nodig hebt. En hele grote kans dat de ander het niet begrijpt, waardoor je heel lang moet herstellen.
Je hebt NAH, maar je bent het niet. Je bent zoveel meer. Zet jezelf op nr. 1, gun jezelf een fijn leven.
Na de pauze:
Meer uitleg over de lemniscaat:
Het maakt niet uit wat je manier van rouwen is en wat je manier van bouwen is. Maar het is belangrijk dat het blijft stromen. Dat je niet lang stil blijft staan met rouwen.
Je moet bedenken wat je nodig hebt om het in beweging te laten blijven. En ieder doet dat op zijn/haar eigen manier.
Vragen:
- Ik kan zelf niet bedenken wat ik nodig heb om te rouwen en te bouwen. Hoe moet ik er dan achter komen wat ik nodig heb?
Daarvoor kun je hulp inschakelen. Of de ervaringen van voor je NAH gebruiken om die nu mee te nemen.
Hersenz heeft de vragensteller heel veel gebracht. En daarbij ambulante begeleiding. Nu nog fysio wegens balansproblemen (Fysiotherapie via huisarts, bij Be Fysic, zit bij Bolzen. In december Café Brein Veldhoven komt dit onderwerp aan bod).
Esther geeft aan dat ze dus hulp heeft gezocht.
De vragensteller geeft wel aan dat ze alle hulp, die ze heeft aangevraagd, via via heeft gekregen. Want er wordt door niemand iets aangedragen.
- Moet de partner mee rouwen of niet? Wat moet de partner doen?
Ieder rouwt op zijn eigen manier en dat kan soms moeilijk zijn in een relatie. Het is een uitdaging en je moet elkaar blijven vinden. Dick geeft aan dat met afasie heel moeilijk kan zijn. Op www.afasieopdekaart.nl vind je tips en hulpmiddelen om hiermee om te gaan.
Partner heeft het er moeilijk mee en wil haar beschermen. Geef je zelf ook de ruimte.
Aanvulling uit het publiek: Als partner heb ik ook lang gedacht om de ander niet met je eigen rouw lastig te vallen. Maar als je elkaar de ruimte geeft en even stilstaat en vertelt wat jouw ervaring is, merk je toch wel dat je wat van die ander terug krijgt wat meer voor je kan betekenen dan wat je had verwacht.
- Wat heb je nodig/wat zou je willen? Vind ik moeilijk om te bedenken. Hoe moet dat dan?
Hulp vragen krijgt ze niet. Ze mag niet meer bellen naar de WMO.
Het gaat om hele simpele basisbehoeften, waar je hulp bij wil hebben.
Esther vraagt wat ze met haar boosheid doet. Dingen/servies kapot gooien.
Speciale ruimtes om dingen kapot te gooien vind je op www.therage.nl
- Tips vanuit het publiek om hulp te vragen:
Professionals in NAH (via WMO)
Vanuit MEE kunnen we ook helpen bij het aanvragen van de WMO. Ze denken mee in oplossingen.
Enkele boektitels:
De kracht van rust. Mirjam van der Vegt
Vingerafdruk van verdriet. Manu Keirse
Leef je dag. Ellen Dreezens, Mariëtte van Hoof
Licht in het duister. Manu Keirse
Anders verder. Piet de Kroon
Een lepel in de soep. Hans van Dam
Afsluiting
Karin en Dick bedanken Esther Hartman voor haar komst en presentatie.
Datum volgende bijeenkomst
De volgende Café Brein Veldhoven staat gepland op woensdag 3 juni 2026 met als thema Betekenisvol leven met NAH.
De officiële aankondiging met thema volgt zoals gewoonlijk via de mail en de krant.
We zien u graag de volgende keer weer.
